Làng trống đọi tam

Làng trống Đọi Tam được nhiều người biết đến bởi đã làm ra chiếc trống sấm lớn nhất Việt Nam. Đây là một làng nghề truyền thống cổ xưa với những nghệ nhân bậc thầy về làm trống, góp phần gìn giữ một nét đẹp đã gắn bó lâu đời trong văn hóa người Việt.

Trong suốt chiều dài lịch sử, nghề làm trống và sản phẩm trống Đọi Tam luôn giữ một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội.

Bởi, sản phẩm trống của làng nghề Đọi Tam là một sản phẩm đặc biệt với nhiều công năng sử dụng khác nhau như: Trống thờ, trống trong đời sống nghệ thuật dân gian, trống được sử dụng là công cụ truyền tải thông tin…

Vì vậy, nghề làm trống và sản phẩm trống có một giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật nhất định trong lịch sử dân tộc nước nhà.

Vị trí địa lý của làng trống Đọi Tam

Làng trống Nằm tọa lạc tại thôn Đọi Tam, Xã Đọi Sơn thuộc Huyện Duy Tiên của tỉnh Hà Nam. Để đi đến nơi bạn cần đi theo hướng dẫn như sau: 

Đi theo ĐCT Hà Nội – Ninh Bình/ĐCT01 đến QL 38 tại Duy Tiên. Đi theo lối ra Vực Vòng từ ĐCT Hà Nội – Ninh Bình/ĐCT01.

Đi theo Đường Tránh Hòa Mạc và Đường Yên Nam/ĐT9710 đến điểm đến của bạn tại Đọi Sơn.

Làng nghề làm trống Đọi Tam

Xã Tiên Sơn, thị xã Duy Tiên có một làng nghề cổ truyền, sản phẩm và uy tín của người thợ tài hoa đã nổi tiếng khắp mọi miền của đất nước. Đó là làng trống đọi tam chuyên sản xuất các loại trống.

Làng Đọi Tam nổi tiếng với nghề làm trống đã lâu, được duy trì và bảo tồn qua hàng trăm năm bằng hình thức cha truyền con nối.

Đây cũng là nơi quy tụ những thợ cả nổi danh hàng đầu đất nước. Những chiếc trống làng Đọi Tam được mang đi đến khắp các vùng miền và nhận được sự yêu mến của đông đảo người dân.

Làng trống Đọi Tam có khoảng trên dưới 350 hộ gia đình. Hầu hết, tất cả đều theo nghề làm trống gia truyền. 

Đặc biệt họ đều có cơ sở làm ăn có quy mô, góp phần cải thiện đời sống cho người dân. Từ đó hình ảnh của làng trống cũng được đầu tư phát triển tốt hơn và khang trang hơn.

Nhưng người dẫn vẫn giữ lại những món đồ quen thuộc của hình ảnh làng quê Việt Nam như cây đa, giếng nước, sân đình. 

Làng nghề Đọi Tam có truyền thống lâu đời từ những năm 986. Tương truyền, tổ nghề của làng trống đọi tam là hai người anh em có tên là Nguyễn Đức Năng, Nguyễn Đức Bản.

Khi hay tin vua Lê Đại Hành sửa soạn chuẩn bị làng cày ruộng tịch điền khuyến nông, hai anh em đã tự mình làm một chiếc trống to để chào đón nhà vua. Tiếng trống cất lên như sấm rền vang vọng cả một vùng khiến vua vô cùng ưng ý.

làng trống đọi tam
làng trống đọi tam

Kể từ sau sự kiện đó hai ông được mệnh danh là Trạng Sấm. Và cho đến nay, làng trống đọi tam đã tồn tại và phát triển được hơn 1000 năm. 

Trong suốt chiều dài lịch sử, nghề làm trống và sản phẩm làng trống đọi tam luôn giữ một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội.

Bởi, sản phẩm trống của làng nghề Đọi Tam là một sản phẩm đặc biệt với nhiều công năng sử dụng khác nhau như: Trống thờ, trống trong đời sống nghệ thuật dân gian, trống được sử dụng là công cụ truyền tải thông tin…

Vì vậy, nghề làm trống và sản phẩm trống có một giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật nhất định trong lịch sử dân tộc nước nhà.

Căn cứ vào sử sách, hồ sơ di tích cấp quốc gia đình Đọi Tam, dấu tích khảo cổ và các truyền thuyết ở địa phương, nghề làm trống Đọi Tam tồn tại hơn một nghìn năm.

Theo dân làng, có 3 câu chuyện kể về ông tổ nghề của nghề làm trống Đọi Tam, nội dung các câu chuyện đều nói về ông tổ nghề của nghề làm trống Đọi Tam là hai anh em ông Nguyễn Đức Năng và Nguyễn Đức Bản.

Sau khi mất, hai ông được nhân dân tôn thờ tại di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia đình Đọi Tam và mộ thờ hai ông hiện nay vẫn còn nằm sát ngay chân núi Đọi.

Ngày xưa theo tục lệ lúc bấy giờ, nghề làm trống Đọi Tam là nghề cha truyền con nối, chỉ truyền cho con trai và con dâu, không truyền cho con gái và con rể, hay người ngoài nên đến thời nay, chỉ có duy nhất người dân thôn Đọi Tam mới có nghề làm trống.

Trong những năm gần đây, con gái cũng được truyền dạy nghề kỹ lưỡng. Không chỉ truyền nghề cho nữ giới, Đọi Tam còn có đội trống gái, có một không hai ở Việt Nam hiện nay chuyên phục vụ lễ hội và các ngày trọng đại của tỉnh, của thị xã.

Nghề làm trống Đọi Tam

Xưa kia, trống Đọi Tam chủ yếu phục vụ hội làng hoặc đặt ở công đường để người dân dóng trống kêu oan. Trống không chỉ cùng quân ra trận, trống còn giục đắp đê, trống hội ngày xuân, trống gọi trẻ đến trường… Người làng trống Đọi Tam tay gồng tay gánh đồ nghề đi khắp nơi làm nghề.

Bấy giờ, tục lệ làng trống Đọi Tam là chỉ truyền cho con trai và con dâu. Về sau thông thoáng nên con gái cũng được truyền dạy kỹ lưỡng.

Bởi vậy, trẻ con làng này chừng 10 tuổi đã biết sơ lược về cách làm trống. Đến tầm 14-15 tuổi thì đã bắt đầu học nghề bài bản và thạo rất nhanh.

Khi làm trống, người thợ Đọi Tam cẩn thận từ việc chọn nguyên liệu đến khi hoàn thiện một cách tỉ mẩn. Da trâu phải già để dai, được nạo sạch mặt, sau đó căng, phơi rồi sấy và cắt thành mặt trống. Gỗ mít phải khô, xẻ cong, được chia làm nhiều dăm, rồi gắn kết lại với nhau thật khít.

Còn để có được tiếng trống như ý thì phụ thuộc vào tay nghề bưng trống của người thợ, và ứng với từng loại trống sẽ có yêu cầu về âm thanh khác nhau, như độ vang, rền và độ đanh… nên đòi hỏi thao tác phải chính xác, kinh nghiệm lâu năm và áp dụng những bí quyết riêng.

Vẫn chỉ có 2 nguyên liệu chính là gỗ mít và da trâu, nhưng tiếng trống Đọi Tam có âm vực riêng. Nhất là tiếng trống cái, trống hội bao giờ cũng trầm hùng, vang dội hơn nơi khác sản xuất. Không phải tự nhiên mà trống Đọi Tam được lựa chọn ở nhiều lễ hội, sự kiện quan trọng của đất nước.

Du lịch làng trống Đọi Tam có gì hay

Một chuyến tham quan làng nghề làm trống Đọi Tam sẽ là dịp để du khách tận mắt quan sát quá trình công phu để tạo nên chiếc trống vang danh, và có trải nghiệm thú vị khi được tự tay thử sức với vài công đoạn đơn giản… góp phần phong phú thêm cho hành trình khám phá vùng đất Hà Nam.

Công cụ sản xuất của làng nghề gồm rất nhiều loại dụng cụ và phân chia rõ ràng, dụng cụ nào dùng để làm tâng trống, dụng cụ nào làm da trống.

Các dụng cụ làm tang trống bao gồm: Ván bài, yếm bào, đòn ống, da bào, dao dựa, ca hạt mớp, ca dọc, máy xẻ gỗ, nạo, bào đứng, bào ngang, con sản; dụng cụ làm da trống đơn giản hơn, cụ thể: nghiến, khom, dùi đục.

Quy trình sản xuất trải qua các công đoạn: Làm da, làm tang và bưng trống. Để có một sản phẩm tốt, việc chọn nguyên liệu cũng rất công phu, tỉ mỉ.

Nguyên liệu để làm trống là gỗ và da trâu. Gỗ để làm tang trống (thân) còn da trâu để bưng mặt trống. Ng­ười thợ trống ở Đọi Tam đã đúc kết đ­ược kinh nghiệm làm trống qua câu ca: “Da trâu tang mít, đánh ít kêu nhiều”. Có nghĩa là: Da trâu làm mặt trống và gỗ mít làm tang thì trống sẽ rất tốt.

Tang trống phải là loại gỗ mít già, vừa nhẹ, không bị ngót và quan trọng nhất là giữ được “tiếng”. Người dân Đọi Tam chỉ dùng da trâu cái để b­ưng mặt trống, da được chọn thường là da của những con trâu già có độ bền, dẻo và dai hơn.

Khi mua da, chọn con da có nhiều nếp nhăn, lông bạc. Da trâu để làm trống tối kỵ chọn da của những con trâu béo, trâu trắng.

Công đoạn căng mặt trống cũng hết sức quan trọng, sao cho vừa căng lại vừa kín, khi đánh tạo tiếng kêu giòn, vang.

Bạn sẽ được tận mắt ngắm nhìn và chiêm ngưỡng vẻ đẹp, sự kỳ công của chiếc trống to nhất Việt Nam. Hay được hướng dẫn cách làm trống cơ bản, đơn giản. Quy trình để làm trống gồm 3 bước: làm da, làm tang và bưng trống.

Bưng trống là công đoạn cuối cùng của làm trống. Công đoạn này, người thợ sẽ cắt những miếng da trâu theo kích thước trống. Sau đó, da trâu sẽ được quây tròn trên mặt trống rồi được đóng cố định vào thân trống bằng đinh chốt.

Khi sơn khô, tùy vào yêu cầu của từng trống mà người thợ sẽ vẽ thêm hoa văn trang trí lên mặt trống và thân trống. Đó cũng là bước cuối cùng để hoàn thành trống.

Vốn dĩ trống là dụng cụ âm nhạc truyền thống của người Việt và nghề làm trống rất được chú trọng giữ gìn và bảo tồn.

Vì vậy du lịch ở làng trống nổi tiếng bậc nhất Việt Nam sẽ góp phần giúp bạn có thêm nhiều kiến thức về loại nhạc cụ dân tộc này. 

Làng nghề phát triển bền vững

Sản phẩm trống của làng trống đọi tam được tiêu thụ trên mọi miền của tổ quốc. Hiện trên địa bàn thôn có 62 cơ sản xuất kinh doanh trống.

Nếu tính cả các hộ sản xuất, kinh doanh trong và ngoài tỉnh con số này lên tới hàng trăm hộ. Với bản tính năng động, nhạy bén ng­ười thợ làng nghề trống Đọi Tam luôn luôn tìm tòi và sáng tạo, các sản phẩm luôn đáp ứng được thị hiếu, thẩm mỹ của người sử dụng.

Đó là sự đa dạng hóa các sản phẩm, sáng tạo nhiều chủng loại, kiểu dáng trống mới. Nếu nh­ư trư­ớc đây, các nghệ nhân làm các loại trống tròn, tang gỗ thì hiện nay xuất hiện nhiều kiểu trống mới, thậm chí các các loại trống của các dân tộc ít ng­ười như Chăm, khơ-me và cả các loại trống là sản phẩm nhỏ trang trí để phục vụ nhu cầu của khách du lịch.

Từ đó, nghề làm trống đã mang lại lợi ích về kinh tế, nhiều người thợ đã làm giàu trên chính mảnh đất quê hương chiêm trũng bằng chính bàn tay khối óc của mình.

Nghề làm trống phát triển góp phần giải quyết việc làm thường xuyên cho khoảng 500 lao động trong thôn. Nhờ có nghề truyền thống, nhiều năm gần đây thôn Đọi Tam không có lao động trong độ tuổi thất nghiệp, đời sống của người dân từng bước được cải thiện và nâng cao.

Tháng 10/2004, làng trống đọi tam đã được cấp bằng công nhận làng nghề truyền thống Tiểu thủ công nghiệp Hà Nam.

Tháng 11/2007, làng trống Đọi Tam được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam trao Bằng khen “Làng nghề tiêu biểu Việt Nam”.

Trong Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, làng trống Đọi Tam đã đóng góp gần 2.000 trống lớn, nhỏ, trong đó có chiếc trống to nhất Việt Nam và khu vực với chiều cao 3,1m, đường kính 2,35m, nặng khoảng 1.300kg.

Âm sắc riêng của trống Đọi Tam từ lâu đã ăn sâu và tâm thức người dân Hà nam nói riêng và cả nước nói chung.

Đây là sự cố gắng nỗ lực của chính quyền cơ sở và người dân làng nghề, là động lực để các nghệ nhân ở Đọi Tam bảo tồn và phát triển nghề truyền thống trống Đọi Tam.

Giữ được sự tồn tại của làng nghề đã khó, phát triển và nâng cao uy tín, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm càng khó hơn, điều đó đã được minh chứng ở làng trống đọi tam.

Bảo tồn và phát huy giá trị của di sản văn hóa trong thời điểm hiện nay là một công việc khó khăn, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của tất cả các ngành, các cấp đối với di sản văn hóa phi vật thể nghề thủ công truyền thống – làng nghề trống Đọi Tam.

Bên cạnh đó, bảo tồn và phát triển làng nghề trống Đọi Tam phải kết hợp chặt chẽ với các loại hình du lịch làng nghề, du lịch sinh thái.

Làng nghề cần ưu tiên xây dựng cơ sở hạ tầng, các khu trưng bày, các công trình văn hóa, xây dựng các hộ gia đình nghệ nhân tiêu biểu thành các điểm đón khách; đảm bảo an ninh trật tự và an toàn xã hội; tăng cường giáo dục nâng cao nhận thức và văn hóa giao tiếp cho người dân ở làng nghề khi tiếp xúc với các du khách. Giải quyết tốt việc chia sẻ lợi ích từ du lịch cho mọi người dân.

Đổi mới cơ chế, chính sách để huy động các nguồn lực. Quan tâm đúng mức và tôn vinh tài năng các nghệ nhân làng nghề.

Ngày 20/12/2019, di sản văn hóa phi vật thể nghề làm trống Đọi Tam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 4608/QĐ-BVHTTDL nhằm tôn vinh giá trị của nghề truyền thống độc đáo đã và đang phát triển gắn liền với vùng đất cổ Duy Tiên, Hà Nam.

Làng trống Đọi Tam là một địa điểm không thể bỏ qua nếu bạn là một người yêu thích các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Bên cạnh đó, để chuyến đi thêm phần ý nghĩa và trọn vẹn, bạn có thể ghé thăm một số điểm du lịch khác ở Hà Nam như chùa Bà Đanh, nhà Bá Kiến, đền Trúc hay Kẽm Trống…

Chắc chắn với những gợi ý này, du khách sẽ có những trải nghiệm đáng nhớ và khám phá thêm nhiều cảnh đẹp của quê hương đất nước.

làng trống đọi tam 1
làng trống đọi tam 1
Rong Ba Travel với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Du lịch – Khách sạn. Rong Ba Travel tiên phong trong việc sáng tạo các sản phẩm du lịch tiện ích dành cho khách hàng nội địa. Liên tục tăng trưởng mạnh qua nhiều năm. 

Rong Ba Travel luôn nỗ lực hết mình và không ngừng sáng tạo, đổi mới, phấn đấu trở thành công ty quy mô và chuyên nghiệp nhất trong lĩnh vực du lịch lữ hành.

Với tầm nhìn xa của Ban Lãnh đạo công ty cùng đội ngũ hơn 300 cán bộ công nhân viên, hướng dẫn viên năng động, chuyên nghiệp.

Kết hợp thế mạnh về nguồn tài chính vững chắc, mối quan hệ bền vững với các đối tác trong và ngoài nước.

Công ty đã và ngày càng xây dựng nhiều sản phẩm du lịch và loại hình du lịch đa dạng phục vụ nhu cầu của khách hàng, với mục tiêu mang đến cho khách hàng trải nghiệm kỳ nghỉ tuyệt vời.

Để đảm bảo cho khách hàng một trải nghiệm kỳ nghỉ tuyệt vời, chúng tôi áp dụng công nghệ vào việc đọc hiểu nhu cầu của thị trường, nghiên cứu phát triển sản phẩm và gợi ý những sản phẩm và dịch vụ tốt nhất, phù hợp với từng khách hàng.

Trong kinh doanh lữ hành, Công ty đã xây dựng được nhiều lọai hình du lịch, với nhiều chương trình phục vụ khách phong phú.

Hàng năm, đã thu hút được hàng chục ngàn lượt khách quốc tế đến từ Pháp, Nhật, Nga, Đan Mạch, Anh, Mỹ, Singapore, Malaysia…và hàng chục ngàn khách Việt Nam đi tham quan du lịch nước ngòai.

Vừa qua, Công ty đã mở được các chương trình mới tham quan du lịch tại Úc, Hàn Quốc, Châu Âu.

Quý khách sẽ dễ dàng chọn lựa các chương trình đi tham quan du lịch qua website Rong Ba Travel với giá cả hợp lý, phương thức thanh tóan nhanh chóng và tiện lợi.

Qua nhiều năm họat động, Công ty hiện đang có mối quan hệ gần gũi với nhiều bạn hàng, nhiều đối tác lữ hành trong và ngòai nước, đã ký kết các hợp đồng kinh tế với hệ thống khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan vui chơi giải trí trên tòan quốc.

Cùng đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm hết lòng vì khách, chúng tôi cam kết sẽ mang đến cho quý khách dịch vụ tốt nhất.

Với slogan: Vì Chúng Tôi Hiểu Bạn ngay từ khi thành lập Rong Ba Travel luôn mong muốn cung cấp cho du khách các tour du lịch ấn tượng, độc đáo, phù hợp nhất với từng đối tượng khách hàng.

Chính vì thế Rong Ba Travel đã cho ra đời dịch vụ du lịch dễ dàng có thể đáp ứng mọi nhu cầu đi du lịch của du khách với sự thoải mái và tự do.

Bên cạnh đó với mục tiêu trở thành nhà cung cấp dịch vụ du lịch tốt nhất cho du kháchRong Ba Travel ngày càng tích cực đa dạng hoá các sản phẩm du lịch với nhiều lịch trình tour hấp dẫn.

Rong Ba Travel là nhà tổ chức tour du lịch trong nước và quốc tế chuyên nghiệp tại Việt Nam. Các tour du lịch được nhiều khách du lịch yêu thích nhất tiêu biểu nhất là:

Du lịch Hạ Long

Du lịch Hải Hòa

Du lịch biển

Du lịch Cát Bà

Du lịch Cửa Lò

Du lịch hè

Du lịch Tuần Châu

Du lịch Thiên Cầm

Du lịch Hà Nội

Du lịch Cô Tô

Du lịch Quảng Bình

Du lịch Đà Nẵng

Du lịch Quan Lạn

Du lịch Hà Giang

Du lịch Phú Quốc

Du lịch Sầm Sơn

Du lịch Tam Đảo

Du lịch Mỹ

Du lịch Hải Tiến

Du lịch trong nước

Du lịch Châu Âu

Du lịch Sapa

Du lịch Huế

Du lịch Malaysia

Du lịch miền bắc

Du lịch Hội An

Du lịch Campuchia

Du lịch Mộc Châu

Du lịch miền trung

Du lịch Thái Lan

Du lịch Mai Châu

Du lịch miền nam

Du lịch Singapore

Du lịch Đồ Sơn

Du lịch Côn Đảo

Du lịch Nhật Bản

Du lịch chùa Hương

Du lịch Ba Vì

Du lịch Trung Quốc

Du lịch Đà Lạt

Du lịch Nha Trang

Du lịch Hàn Quốc

Hãy liên hệ ngay với Rong Ba Travel để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất nếu Quý khách đang quan tâm đến bất cứ tour du lịch nào.

Với hơn 10 năm kinh nghiệm tổ chức tour du lịch, đến với Rong Ba Travel bạn có thể hoàn toàn yên tâm về chất lượng dịch vụ cũng như giá cả cho hành trình khám phá của mình!

Đánh giá

Chưa có đánh giá nào.

Hãy là người đầu tiên nhận xét “Làng trống đọi tam”

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

Messenger
Zalo
Hotline
Gmail
Nhắn tin